De zelfstandige ondernemer wordt graag voorgesteld als iemand die alles alleen klaarspeelt. Dat klinkt heldhaftig. Tot je als kleine lokale drankenhandelaar aan tafel zit met multinationals als Coca-Cola of AB InBev. Dan wordt het al gauw David tegen Goliath, alleen heeft David in dit geval geen slinger bij.
Bij Prik&Tik begrepen drankenhandelaars uit de Antwerpse en Limburgse Kempen dat al in 1984. Ze bundelden hun krachten in een aankoopvereniging. Daaruit groeide, mede door een fusie met een Vlaamse zustergroepering, een netwerk dat vandaag 89 winkels in België telt.
Achter het vertrouwde uithangbord schuilt een coöperatieve vennootschap. Haar opdracht is niet om de zelfstandige handelaar te vervangen, maar om hem sterker te maken.
De statuten formuleren het helder: “gemeenschappelijke economische behoeften vervullen, schaalvoordelen realiseren en kosten besparen, zonder de zelfstandigheid van de leden aan te tasten.”
Het gezamenlijke staat hier niet tegenover het zelfstandige. Het schept er juist de voorwaarden voor.
Dat krijgt een heel praktische invulling: samen aankopen, prijzen en kortingen onderhandelen en een breed assortiment toegankelijk maken. De samenwerking reikt bovendien verder dan de collectieve bestelbon. Ook het bundelen van aankoop- en verkoopstatistieken en software die de systemen van de leden met de coöperatie verbindt, horen bij het statutaire takenpakket. Zo krijgt het onzichtbare maar noodzakelijke werk achter de goed gevulde rekken een collectieve ruggengraat. Of, in drankentermen: het stoelt op een stevige pallet.
Ook de interne spelregels doen ertoe. Op de algemene vergadering geldt één stem per aandeel, maar niemand mag, ook niet met volmachten, meer dan tien procent van de aanwezige en vertegenwoordigde stemrechten uitbrengen. Kapitaal geeft hier dus geen vrijgeleide om collega-drankenhandelaars te overrulen: de grootste slokop krijgt niet vanzelf het laatste woord.
Het dividend is begrensd tot 6%. Genoeg om het glas te heffen, te weinig om een chronisch drankprobleem te ontwikkelen. Eén procent van dat dividend wordt bovendien voorbehouden voor informatie en opleiding van de leden.
Samenwerking is hier geen afscheid van het ondernemerschap. Ze geeft het meer armslag. Zelfstandig zijn hoeft tenslotte niet te betekenen dat je overal alleen voor staat.
Bij Prik&Tik weten ze dat al meer dan veertig jaar: alleen klinken, dat lukt zelfs de beste drankenhandelaar niet.
Meer weten: www.prikentik.be/